На 5 ноември 2025 година, во Европскиот парламент во Брисел, беше одржана официјалната промоција во ЕУ на документот со политики „Справување со евроскептицизмот кај младите во земјите од Западен Балкан: Анализа на состојбата во Северна Македонија“.
Настанот беше организиран со поддршка и домаќинство на европратеничката Ирена Јовева и на едно место обедини пратеници од Европскиот парламент, како и претставници на Европската комисија, дипломатски мисии, граѓански организации, истражувачи и млади професионалци. Дискусијата беше фокусирана на иднината на проширувањето на Европската унија и улогата на младите во процесот на пристапување.
За публикацијата
Документот со политики „Справување со евроскептицизмот кај младите во земјите од Западен Балкан: Анализа на состојбата во Северна Македонија“ е авторско дело на Бојан Кордалов (ECE Brussels) и Теодора Ставрова (ИДУЕП), како и со Ивајло Цонев како уредник. Публикацијата е објавена во октомври 2025 година како заедничко издание на Европскиот центар за извонредност (ECE Brussels), Фондацијата Фридрих Науман (FNF) и Институтот за добро управување и евроатлантски перспективи (ИДУЕП).
Публикацијата се темели на сеопфатно истражување, вклучително и онлајн анкета со повеќе од 1.000 млади испитаници, и нуди анализи и препораки базирани на докази за националните влади во земјите кандидати за членство во ЕУ, институциите на Европската унија и младинските организации, со цел зајакнување на довербата во процесот на европска интеграција.
Публикацијата на македонски јазик е достапна на следниот ЛИНК
Англиската верзија може да се преземе од официјалната веб-страница на ECE Brussels на овој ЛИНК
Фокус на настанот
Централниот фокус на настанот беше ставен на растечкиот евроскептицизам кај младите, кој не произлегува од отфрлањето на европските вредности, туку од недовербата во реалните перспективи за членство, бавниот реформски процес во земјите-кандидати и ограничената видливост на конкретните придобивки од европската интеграција.
Наодите од истражувањето покажуваат дека над 40% од младите имаат позитивно мислење за Европската унија, но истовремено околу 46% веруваат дека Северна Македонија никогаш нема да стане членка на ЕУ. Овој јаз меѓу вредносната поддршка и институционалната доверба треба да претставува клучен сигнал за носителите на политики.
Воведни обраќања
Во своето воведно обраќање, д-р Александар Ивановски, претседател на Извршниот одбор на ECE Brussels, нагласи дека клучното прашање за европската политика на проширување денес не е дали младите ја поддржуваат Европа, туку дали тие сеуште чувствуваат дека Европа гледа кон нив.
Тој посочи дека истражувањето јасно укажува оти евроскептицизмот кај младите е прагматичен, а не идеолошки, и дека е директно поврзан со перцепциите за корупција, недоволни институционални реформи и недостаток на видлив напредок во процесот на пристапување.
Како што истакна д-р Ивановски, речиси 46% од младите веруваат дека земјата никогаш нема да стане членка на Унијата, додека повеќе од 40% сѐ уште имаат позитивно мислење за Европската унија. Овој јаз, според него, покажува дека младинскиот скептицизам е „прагматичен, а не идеолошки“, поттикнат од загриженоста за институционалната кредибилност, недостатокот на реформи и ограничената видливост на можностите поврзани со ЕУ.
Осврнувајќи се на Извештаите за проширување на Европската комисија за 2025 година, објавени еден ден пред настанот, д-р Ивановски ја нагласи важноста на процес на пристапување заснован на заслуги, транспарентност и новиот фокус на постепена интеграција. Тој предложи три „моста“ за повторно поврзување на младите со европскиот проект: правење на младинските можности видливи и достапни, вклучување на младите како активни чинители во реформските процеси, како и комуницирање на напредокот со реализам, односно без создавање на нереални очекувања.
„Доколку успееме“, заклучи тој, „евроскептицизмот повеќе нема да биде пресуда, туку фаза: привремена празнина помеѓу очекувањата и реализацијата“.
Ивајло Цонев, виш проектен координатор во Фондацијата „Фридрих Науман“, истакна дека темата е порелевантна од кога било и мора да се адресира без одложување. Тековното заедничко истражување и документ со политики, според него, доаѓаат токму во вистинскиот момент.
„Треба да делуваме сега бидејќи утре може веќе да биде предоцна. Кога оние кои треба најмногу да имаат корист од пристапувањето во ЕУ почнуваат да го доведуваат во прашање неговото значење или времетраење, тоа ни испраќа јасен сигнал: дека мора внимателно да слушаме, поконзистентно да делуваме и појасно да зборуваме за тоа што навистина претставува Европа“, изјави Цонев.
Осврнувајќи се на наодите дека многу млади во Северна Македонија и понатаму веруваат во европските вредности и можности, тој посочи дека овие идеали честопати остануваат оддалечени од нивното секојдневно искуство. „Нашата задача е да обезбедиме секој млад човек да може да го препознае европското ветување во сопствениот живот, без разлика каде се наоѓа.“

Обраќање на европратеничката Ирена Јовева
Во своето обраќање, европратеничката Ирена Јовева нагласи дека ветувањата поврзани со проширувањето на ЕУ имаат смисла само доколку се поддржани со кредибилитет и интегритет. Таа истакна дека и Европската унија и земјите кандидати мора да демонстрираат доследна посветеност кон реформите, владеењето на правото, слободата на медиумите и демократското управување.
Осврнувајќи се на пораките од публикацијата и поширокиот политички контекст, Јовева истакна дека довербата на младите зависи од видливи резултати. Младите не реагираат на апстрактни наративи или реторички ветувања туку тие бараат правичност, можности и институции кои функционираат. Проширувањето, според неа, мора да биде политички, општествен и генерациски процес. Таа ја нагласи и важноста од справување со дезинформациите и обезбедување младите од земјите кандидати да се чувствуваат вклучени во обликувањето на иднината на Европа.
Нејзината интервенција ја зајакна клучната порака на настанот: кредибилитетот на Европа е темел на секој успешен процес на проширување.
Презентација на публикацијата и препораките
Коавторот на публикацијата и директор за креирање на политики и комуникации во ECE Brussels, Бојан Кордалов, ја започна својата презентација нагласувајќи дека решенијата, потенцијалот и конкретните можности мора да останат во фокусот на секоја дискусија за справување со младинскиот евроскептицизам. Документот со политики, како што истакна, е осмислен како инструмент ориентиран кон иднината.
Кордалов ги презентираше клучните пораки од истражувањето: младинскиот евроскептицизам во Северна Македонија не претставува отфрлање на Европа, туку повик за кредибилитет, како и дека корупцијата останува најчесто перципираната пречка за полноправно членство во ЕУ.
Тој истакна дека високиот интерес и поддршка кај младите за мобилност во ЕУ, можности за вработување и програмата Erasmus+ укажуваат на континуирана отвореност и подготвеност за директен ангажман со институциите на ЕУ, што ја нагласува потребата од структуриран дијалог и инклузивност.
Укажувајќи на структурни предизвици како младинската невработеност, институционалната недоверба, несоодветноста помеѓу образованието и пазарот на труд и влијанието на дезинформациите на социјалните мрежи, тој ја истакна итноста од понуда на позитивна и реалистична агенда.
Публикацијата предлага четири политички столба за обновување на довербата:
- Економско оснажување и можности, преку таргетирана поддршка за младинско претприемништво, дуално образование и иновативни иницијативи поврзани со ЕУ;
- Институционално вклучување и реформи, со систематско учество на младите во креирањето политики и поедноставен пристап до програмите на ЕУ;
- Стратешка комуникација и дигитално ангажирање, вклучително и комуникација насочена кон млади, ко-креирање на ЕУ наративи со млади инфлуенсери и интеграција на медиумска, дигитална и АИ писменост во образованието;
- Европска институционална акција, преку вградување младински индикатори во мониторингот на ИПА и ПРР и креирање посебна „Млади и проширување“ димензија.
Кордалов заклучи со централната порака на публикацијата: Европа нема да биде целосна без својата младина, а проширувањето нема да успее без нивна доверба во процесот. Предизвикот е младинскиот евроскептицизам да се трансформира во евро-реализам, преку видливост, можности и доследно вклучување.
Дискусија и завршни согледувања
Отворената дискусија беше фокусирана на начини за практична имплементација на препораките од публикацијата. Учесниците разгледаа пристапи за зголемување на младинското учество, зајакнување на комуникациските стратегии и подобрување на координацијата помеѓу националните власти и институциите на ЕУ.
Во завршните обраќања беше повторено дека справувањето со младинскиот евроскептицизам не е само комуникациско прашање, туку прашање на кредибилитет на политиките, институционални перформанси и континуирана инвестиција во иднината на младите. Настанот заврши со заедничко вмрежување, каде учесниците дополнително разменија идеи за следните чекори во соработката.

За публикацијата
Документот со политики „Справување со евроскептицизмот кај младите во земјите од Западен Балкан: Анализа на состојбата во Северна Македонија“ е заеднички развиен од ECE Brussels, FNF и ИДУЕП. Публикацијата ги анализира корените на младинскиот евроскептицизам, презентира наоди базирани на анкета и нуди препораки засновани на докази за креаторите на политики, граѓанските организации и институциите на Европската унија.
Публикацијата на македонски јазик е достапна на следниот ЛИНК
Англиската верзија може да се преземе од официјалната веб-страница на ECE Brussels на овој ЛИНК
…
English version from the ECE Brussels official website: https://www.excellenceeurope.org/news/advancing-youth-participation-in-eu-accession-ece-brussels-publishes-new-policy-insights-in-the-european-parliament
Advancing youth participation in EU Accession: ECE Brussels publishes new policy insights in the European Parliament
On 5 November 2025, the European Parliament hosted the official presentation of the publication “Countering Youth Euroscepticism in the Western Balkans: The Case of North Macedonia”, prepared by the European Centre of Excellence (ECE Brussels), the Friedrich Naumann Foundation (FNF) and the Institute for Good Governance and Euro-Atlantic Perspectives (IDUEP). The event brought together Members of the European Parliament, policymakers from the European Commission, representatives from civil society, diplomatic missions and international organisations, as well as researchers, and young professionals engaged in the discussion on the future of enlargement and youth engagement.
The publication is available on the following LINK
The event focused on the urgent need to address the growing sense of Euroscepticism among young people in some of the EU candidate countries, with a particular emphasis on North Macedonia. It presented findings from an online youth survey conducted in June 2025 with more than 1,000 respondents, shedding light on perceptions of EU accession, institutional trust, governance challenges, and pathways for strengthening youth engagement and European values.
Introduction and opening remarks
Dr Aleksandar Ivanovski, President of the Executive Board of ECE Brussels in his introductory remarks highlighted the central dilemma facing policymakers today: whether young people in EU candidate countries still feel that Europe is equally looking back at them. Presenting several key findings from the study, he drew attention to the contrast between high support for EU values and declining belief in North Macedonia’s realistic prospects for EU membership.
As he noted, nearly 46 percent of young people believe the country will never join the Union, yet more than 40 percent continue to hold a positive view of the EU. This gap, he argued, demonstrates that youth scepticism is “pragmatic, not ideological”, driven by concerns about institutional credibility, lack of reforms, and limited visibility of EU-related opportunities.
Reflecting on the European Commission’s 2025 Enlargement Reports released the day before the event, Dr Ivanovski underlined the importance of a merit-based, transparent accession process and the new emphasis on gradual integration. He proposed three bridges to reconnect youth with the European project: making opportunities visible and accessible; involving young people as actors in reform processes; and communicating progress with realism while avoiding inflated expectations. “If we succeed,” he concluded, “euroscepticism will no longer be a verdict, but a phase – a temporary gap between expectation and delivery.”
Ivaylo Tsonev, Senior Project Coordinator at FNF emphasised that the topic is more relevant than ever and must be addressed without delay. The current joint research therefore comes at exactly the right moment.
“We need to act now – tomorrow might already be too late. When those who should benefit most from EU accession begin to question its meaning or timing, it sends us an important signal – that we must listen more carefully, act more consistently, and speak more clearly about what Europe truly stands for.”, said Tsonev.
Concerning the findings of the publication highlight that many young people in North Macedonia continue to believe in Europe’s values and opportunities, FNF Senior Project Coordinator stated that these ideals, yet and often feel distant from their everyday experience. “Our task is to make sure that every young person can recognise the European promise in their own lives, wherever they are.”
Keynote Address by MEP Irena Joveva
In her keynote remarks, MEP Irena Joveva stressed that promises surrounding EU enlargement are meaningful only when backed by credibility and integrity. She underlined that both the EU and the candidate countries must demonstrate consistent commitment to reforms, rule of law, media freedom, and democratic governance.
Drawing on the messages from the publication and the broader political context, she emphasised that youth trust depends on visible delivery. Young people do not respond to abstract narratives or rhetorical pledges. They look for fairness, opportunities, and institutions that function. Enlargement, she stated, must be a political, societal, and generational endeavour. She also highlighted the importance of confronting disinformation and ensuring that young Europeans from candidate countries feel included in shaping Europe’s future.
Her intervention reinforced the overarching message of the event: that Europe’s credibility is the cornerstone of any successful enlargement process.
Presentation of the publication and recommendations
The publication’s co-author and ECE Brussels Director for Policy and Communications, Bojan Kordalov, opened his presentation by emphasising that solutions, potential, and concrete opportunities must remain at the centre of any discussion on countering youth Euroscepticism. The policy brief, he remarked, was designed precisely as a forward-looking instrument.
Kordalov presented the core messages of the study: Youth Euroscepticism in North Macedonia is not a rejection of Europe, but a call for credibility, as well as that the corruption remains the number-one perceived obstacle to EU membership
He presented the high interest and support among the young people in the EU mobility, work opportunities, and Erasmus+ demonstrates continued openness which makes many young people to engage directly with EU institutions, signaling the need for a structured dialogue and youth inclusiveness.
Pointing to structural challenges such as youth unemployment, institutional distrust, the education-to-labour-market mismatch, and the impact of disinformation on social media, he underlined the urgency of presenting a positive and realistic agenda.
The publication proposes four policy pillars to rebuild trust: 1) Economic empowerment and opportunities through targeted support for youth entrepreneurship, dual education, and EU-linked innovation initiatives; 2) Institutional inclusion and reform, ensuring that young people are systematically involved in policymaking and have simplified access to EU programmes; 3) Strategic communication and digital engagement, including youth-centred communication, co-creation of EU narratives with young influencers, and integration of media, digital, and AI literacy into education; and 4) European institutional action, such as embedding youth-related indicators into IPA and RGF monitoring, and creating a dedicated “Youth and Enlargement” strand.
Kordalov concluded with the publication’s central message: Europe will not be complete without its youth, and enlargement will not succeed without the trust of the young people in the process. The challenge ahead is to transform youth Euroscepticism into Euro-realism through visibility, opportunity, and consistent engagement.
Discussion and closing reflections
The open discussion focused on how to operationalise the recommendations presented in the publication. Participants explored practical approaches for increasing youth participation, reinforcing communication strategies, and improving coordination between national authorities and EU actors.
In closing, the speakers reiterated that addressing youth Euroscepticism is not only a matter of communication, but of policy credibility, institutional performance, and sustained investment in young people’s future. The event concluded with a networking session, during which participants exchanged ideas on the next steps for cooperation.
About the publication
The policy brief “Countering Youth Euroscepticism in the Western Balkans: The Case of North Macedonia” was jointly developed by ECE Brussels, FNF, and IDUEP. It examines the roots of youth Euroscepticism, presents survey-based findings, and proposes evidence-based recommendations for policymakers, civil society actors, and EU institutions.
The full publication is available at the following LINK
